Сахалыы алпаабыт
Саха тыла  -  1 ноября 2016 16:14   766
image

Сегодня в якутском языке используется алфавит на основе кириллицы, который содержит весь русский алфавит, плюс пять дополнительных букв: Ҕҕ, Ҥҥ, Өө, Һһ, Үү и два диграфа: Дь дь, Нь нь. Используются также 4 дифтонга: уо, ыа, иэ, үө (в состав алфавита не входят).

А, а
А буукуба Саха, Нуучча, Ниэмэс уонна Англискай алфавиттарга бастакы миэстэнэн суруллар буукуба

Б, б
Б буукуба Саха уонна Нуучча алфавиттарыгар иккис миэстэнэн суруллар буукуба

В, в
В буукуба Саха, Нуучча алфавиттарыгар үһүс миэстэнэн суруллар буукуба

Г, г
Саха, нуучча алпабыыттарын 4-с буукубата

Ҕ, ҕ
Саха алпабыытын 5-с буукубата. Саха тылын атыттан абхаас тылыгар туттуллар. Суруллуута бастаан 1844 сыллаахха арыллыбыт, кириллица уонна осетиин тылын холбоору

Д, д
Саха алпабыытын 6-с буукубата.

Дь, дь
Саха алпабыытын 7-с буукубата, диграф.

Е, е
Саха алпабыытын буукубата. Киирии тыллар олохторугар эрэ туттуллар.

Ё, ё
Саха алпабыытын буукубата. Киирии тылларга эрэ туттуллар.

Ж, ж
Саха алпабыытын буукубата. Саха тылыгар киирии тыллар олохторугар эрэ туттуллар.

З, з
Саха алпабыытын буукубата. Киирии тыллар олохторугар эрэ туттуллар.

И, и
Саха алпабыытын 12-с буукубата.

Й, й
Саха алпабыытын буукубата.

К, к
Саха алпабыытын 14-с буукубата

Л, л
Саха алпабыытын буукубата

М, м
Саха алпабыытын 16-с буукубата

Н, н
Саха алпабыытын 17-с буукубата

Ҥ, ҥ
Саха алпабыытын 18-с буукубата.
Саха тылын уратыттан мари уонна алтаай тылларыгар туттуллар. [ŋ] курдук ааҕыллар. Икки кириллица буукубатын: Н уонна Г холбоһуута буолар. Кириллицаҕа көһүөн иннэринэ саха уонна чукча тылларыгар латынныы Ŋ, ааспытын кэннэ— Ӈ туттуллар этэ. Атын алпабыыттаарга (башкиир уонна казаах) бу дорҕоону 'Ң буукубанан суруйаллар'.


Нь, нь
Саха алпабыытын 19-с буукубата. Диграф.

О, о
Саха алпабыытын 20-с буукубата.

Ө, ө
Саха алпабыытын 21-с буукубата. Саха тылыттан ураты атын Россия кириллическай алпабыыттарга , ол курдук, татаар, башкиир, казаах, калмыык, бурят, монгоол, тува, тофалар, долгаан уонна кыргыыс тылларыгар туттуллар. Бу бары тылларга /œ/ курдук ааҕыллар. "О" уонна "е" буукуба холбоһуута курдук буолар. Майгыннырын да буоллар грек алпабыытыгар баар Θ (тета)ҕа уонна кириллица Ѳ (фита) буукубатыгар туох да сыһыана суох.

П, п
Саха, нуучча алпабыыттарын буукубата.

Р, р
Саха алпабыытын 23-с буукубата.

С, с
Саха алпабыытын 24-с буукубата.

Һ, һ
Саха алпабыытын 25-с буукубата. h сабыылаах дорҕоон буолар. Латыннысса H буукубатыгар майгынныыр.

Т, т
Саха алпабыытын 26-с буукубата.

У, у
Саха алпабыытын 27-с буукубата.

Ү, ү
Саха алпабыытын 28-с буукубата. Аһаҕас дорҕоону бэлиэтиир. Латыыннысса Y буукубатыырыгар майгынныыр да буоллар, булкуллуо суохтаах.

Ф, ф
Саха алпабыытын 29-с буукубата.

Х, х
Саха алпабыытын 30-с буукубата

Ц, ц
Саха алпабыытын 31-с буукубата.

Ч, ч
Саха алпабыытын 32-с буукубата.

Ш, ш
Саха алпабыытын 33-с буукубата.

Щ, щ
Саха алпабыытын 34-с буукубата.

Ъ, ъ
кытаанах бэлиэ, Саха алпабыытын 35-с буукубата.

Ы, ы
Саха алпабыытын 36-с буукубата.

Ь, ь
Саха алпабыытын 37-с буукубата.

Э, э
Саха алпабыытын 38-с буукубата.

Ю, ю
Саха алпабыытын 39-с буукубата.

Я, я
Саха алпабыытын 40-с буукубата.

[Сообщение редактировалось]

Ответов 3 Написать ответ
  • Хэ-хэ 16 ноября 2016  

    Тоҕо суоч-сиикэйи суруйаҕыт?

    Саха бичигэ = алфавит якутский тылбааһа.

    Саха бичигэ таҥара биэрбитинэн 27 бууккумалаах.
    Онтон 19-һа атыыр бүтэй дорҕооннор.
    8-һа тыһы аһаҕас дорҕооннор.
    Атыыр уонна тыһы дорҕооннору буккуйа суруйуу тылы үөскэтэр.
    Буккуйа сурук бэлиэлэрэ - Бууккума дэнэллэр = буково, буква диэн нууччалыы эмиэ.
    Бичий = пиши диэн нууччалыы эмиэ.

    0
  • Элигиэт
    Элигиэт 17 ноября 2016  

    Хэ-хэ хата хатыйан харахха хаарыйдын. Хайхал!!!

    0
  • Элигиэт
    Элигиэт 2 декабря 2016  

    Ол эрэн Саха альфавита суду улэ.билиниэгин.

    0
Ответ на тему: Сахалыы алпаабыт
Введите код с картинки*: 
Авторизуйтесь чтобы не вводить код каждый раз.
* Код состоит только из русских букв (кириллицы), если совсем непонятно, кликните на картинку — выйдет новый код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Предложения и замечания